Z ostatniej chwili
- 10 września 2026
Połączenie obu szczepień podczas jednej wizyty nie oznacza mieszania preparatów w jednej strzykawce. Każda szczepionka jest podawana oddzielnie, zwykle w przeciwne ramiona, dzięki czemu można łatwiej obserwować miejscowe reakcje po każdej dawce. Takie postępowanie pozwala jednak ograniczyć liczbę wizyt i daje możliwość przygotowania się jednocześnie na sezon grypowy oraz kolejną falę zakażeń SARS-CoV-2. Aktualne zalecenia nie wymagają odczekania tygodnia, dwóch czy czterech tygodni pomiędzy preparatami. Jeżeli pacjent kwalifikuje się do obu szczepień i jest odpowiedni moment na ich wykonanie, mogą zostać podane tego samego dnia.
Tak. Ministerstwo Zdrowia potwierdziło to 7 września 2026 roku w komunikacie dotyczącym realizacji szczepień przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027. Resort wskazuje, że jednoczesne podanie sezonowej szczepionki przeciw COVID-19 i szczepionki przeciw grypie jest postępowaniem powszechnie zalecanym i bezpiecznym. Podobne stanowisko prezentuje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH, który podaje, że nie istnieje konieczność zachowywania określonego odstępu pomiędzy tymi szczepieniami zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Oznacza to, że osoba kwalifikująca się do obu preparatów może podczas jednej wizyty otrzymać ochronę przeciwko dwóm różnym infekcjom układu oddechowego.
Nie jest to nowy eksperymentalny sposób szczepienia wprowadzony dopiero w 2026 roku. Jednoczesne podawanie szczepionek jest od dawna stosowane w medycynie, a bezpieczeństwo łączenia szczepienia przeciw COVID-19 z sezonowym szczepieniem przeciw grypie było oceniane w badaniach oraz obserwacjach prowadzonych w poprzednich sezonach. Amerykańskie CDC również potwierdza możliwość przyjęcia obu preparatów podczas tej samej wizyty. Kluczowe jest jedynie podanie ich w oddzielne miejsca. Nie ma dowodów uzasadniających rutynowe rozdzielanie tych szczepień kilkutygodniową przerwą, jeśli z medycznego punktu widzenia pacjent może otrzymać obie dawki.
Dotychczasowe dane potwierdzają, że oba szczepienia można bezpiecznie wykonywać podczas jednej wizyty. Nie oznacza to oczywiście całkowitego braku reakcji poszczepiennych. Po każdym z preparatów może wystąpić ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu wkłucia, a także zmęczenie, ból głowy, ból mięśni, uczucie rozbicia czy przejściowo podwyższona temperatura. CDC zwraca uwagę, że w niektórych badaniach osoby otrzymujące szczepionkę przeciw grypie i COVID-19 jednocześnie nieco częściej zgłaszały objawy takie jak zmęczenie, ból głowy czy mięśni niż osoby przyjmujące wyłącznie szczepionkę przeciw COVID-19. Reakcje te były jednak przeważnie łagodne i szybko ustępowały.
Nie ma natomiast podstaw do twierdzenia, że układ odpornościowy zostaje "przeciążony" otrzymaniem dwóch szczepionek jednocześnie. Każdego dnia organizm styka się z ogromną liczbą antygenów i potrafi odpowiadać na wiele bodźców równocześnie. Szczepionki przeciw grypie stosowane w Polsce w sezonie 2026/2027 są preparatami inaktywowanymi, natomiast sezonowa szczepionka przeciw COVID-19 wykorzystuje technologię mRNA. Obie mają za zadanie przygotować układ odpornościowy do rozpoznania określonych zagrożeń. Jeżeli pacjent miał wcześniej poważną reakcję po którejś ze szczepionek lub posiada szczególne przeciwwskazania, sposób dalszego szczepienia powinien zostać oceniony indywidualnie podczas kwalifikacji.
Polskie zalecenia wskazują, że przy jednoczesnym szczepieniu przeciw COVID-19 i grypie preparaty powinny być podawane w dwie różne kończyny. Dzięki temu każda szczepionka trafia w osobne miejsce, a ewentualne miejscowe reakcje, takie jak ból czy obrzęk, łatwiej przypisać do konkretnego preparatu. Nie oznacza to, że podanie dwóch szczepionek podczas jednej wizyty wymaga specjalnej procedury lub znacznie wydłuża samo szczepienie. Z punktu widzenia pacjenta są to po prostu dwa wkłucia wykonane kolejno podczas tej samej wizyty.
Międzynarodowe zalecenia dopuszczają również podawanie różnych szczepionek w tę samą kończynę, jeśli miejsca wkłucia są od siebie odpowiednio oddalone. W praktyce u dorosłych i starszych dzieci wygodniejsze jest zazwyczaj wykorzystanie obu ramion. Jeżeli dzień lub dwa po szczepieniu wystąpi miejscowa bolesność, pacjent może odczuwać ją w obu rękach, co warto uwzględnić przy planowaniu intensywnego wysiłku fizycznego bezpośrednio po wizycie. Sama miejscowa reakcja nie świadczy jednak o zachorowaniu na grypę lub COVID-19. Szczepionki przygotowują układ odpornościowy do reakcji i przejściowe objawy mogą być naturalnym następstwem tego procesu.
Nie. Jeżeli pacjent nie chce lub nie może przyjąć obu preparatów jednego dnia, można rozdzielić szczepienia, ale nie istnieje obowiązkowy minimalny odstęp. Drugą szczepionkę można więc otrzymać w innym dogodnym terminie bez konieczności czekania kilku tygodni. Ministerstwo Zdrowia wskazuje nawet szerzej, że szczepionkę przeciw COVID-19 można podawać w dowolnym czasie przed innymi szczepionkami lub po nich, niezależnie od tego, czy są to szczepionki żywe, inaktywowane czy preparaty zalecane kobietom w ciąży.
Rozdzielenie szczepień może mieć sens z przyczyn indywidualnych. Niektóre osoby wolą sprawdzić, jak zareagują na pierwszy preparat, albo wcześniej doświadczały bardziej nasilonych odczynów poszczepiennych. PZH wskazuje, że w razie takich wątpliwości można rozważyć zachowanie odstępu. Nie powinno się jednak tworzyć sztywnej zasady, zgodnie z którą każdy pacjent musi odbyć dwie osobne wizyty. Dla osób starszych lub mających utrudniony dostęp do punktu szczepień możliwość podania dwóch preparatów podczas jednego spotkania może wręcz zwiększyć szansę na uzyskanie ochrony przed obiema chorobami przed sezonem zimowym.
W przypadku COVID-19 Ministerstwo Zdrowia w sezonie 2026/2027 szczególnie rekomenduje szczepienia osobom po 60. roku życia, a zwłaszcza seniorom w wieku 75 lat i więcej. Do grup zwiększonego ryzyka należą również dzieci, młodzież i dorośli z określonymi chorobami współistniejącymi, między innymi cukrzycą, przewlekłymi chorobami płuc, nerek lub wątroby, chorobami sercowo-naczyniowymi, aktywną chorobą nowotworową, ciężką otyłością oraz immunosupresją wynikającą z choroby lub leczenia.
Szczepienie przeciw COVID-19 jest również szczególnie wskazane kobietom w ciąży, pensjonariuszom placówek opieki długoterminowej, ich opiekunom oraz pracownikom ochrony zdrowia mającym bezpośredni kontakt z pacjentami. Znaczna część tych grup ma jednocześnie wskazania do corocznego szczepienia przeciw grypie. Z punktu widzenia organizacyjnego jedna jesienna wizyta może więc być najprostszym sposobem zaktualizowania ochrony przeciw obu infekcjom. Nie oznacza to jednak, że zdrowa osoba spoza grupy ryzyka nie może się zaszczepić przeciw COVID-19. Aktualne zasady pozwalają również na szczepienie takich osób po przeprowadzeniu kwalifikacji.
Tak. Aktualne polskie zalecenia przewidują możliwość jednoczesnego podawania obu szczepionek również kobietom w ciąży. Program Szczepień Ochronnych na 2026 rok wskazuje wręcz rekomendację wykonania szczepień przeciw COVID-19 i grypie podczas jednej wizyty. Szczepionka przeciw grypie może być podawana w dowolnym trymestrze ciąży w sezonie epidemicznym. Podobnie sezonowe szczepienie przeciw COVID-19 jest wskazywane przez Ministerstwo Zdrowia jako szczególnie zalecane kobietom ciężarnym.
Znaczenie szczepienia w ciąży dotyczy nie tylko ochrony samej kobiety. W przypadku grypy ciąża zwiększa prawdopodobieństwo cięższego przebiegu infekcji, a przeciwciała wytworzone przez matkę mogą zapewnić dziecku częściową bierną ochronę w pierwszych miesiącach życia. Ministerstwo wskazuje również szczepienie ciężarnych przeciw COVID-19 między innymi ze względu na zmniejszenie ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19 u niemowląt. Przy szczególnych problemach zdrowotnych, wcześniejszych ciężkich reakcjach poszczepiennych lub skomplikowanym przebiegu ciąży termin najlepiej indywidualnie omówić z lekarzem lub osobą prowadzącą kwalifikację.
Zasady finansowania są różne dla każdego preparatu. Szczepionka przeciw COVID-19 zapewniona przez Ministerstwo Zdrowia w sezonie 2026/2027 jest bezpłatna w ramach publicznego programu, a NFZ finansuje również kwalifikację i samo wykonanie szczepienia. Osoby od 12. roku życia otrzymują preparat Spikevax XFG w dawce 50 mikrogramów, natomiast dla młodszych dzieci dostępna jest odpowiednia wersja pediatryczna. Ministerstwo szczególnie wskazuje grupy wysokiego ryzyka, ale osoby spoza nich również mogą być szczepione po kwalifikacji.
Inaczej wygląda refundacja preparatów przeciw grypie. W sezonie 2026/2027 standardowe szczepionki Influvac i Vaxigrip są bezpłatne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18 lat, kobiet w ciąży i połogu oraz osób od 65. roku życia. Dorośli w wieku 18-64 lata otrzymują je z refundacją 50 proc. Osobom od 60 lat dostępna jest również wysokodawkowa Efluelda z refundacją 50 proc. Sama kwalifikacja i wykonanie szczepienia przeciw grypie w POZ lub aptece realizującej odpowiednie świadczenie mogą być bezpłatne, ale do uzyskania refundowanego preparatu potrzebna jest recepta.
Dorosły pacjent może szukać terminu przede wszystkim w swojej przychodni POZ albo w aptece ogólnodostępnej, która posiada umowę z NFZ na wykonywanie odpowiednich szczepień. W przypadku COVID-19 w sezonie 2026/2027 nie jest wymagane e-skierowanie. Pacjent zapisuje się bezpośrednio w wybranym punkcie, a Ministerstwo zapowiedziało osobny komunikat dotyczący uruchomienia możliwości zapisów przez centralną e-rejestrację, IKP i mojeIKP. Jeżeli celem jest przyjęcie obu szczepionek jednego dnia, najlepiej podczas zapisu upewnić się, że placówka posiada oba preparaty i realizuje oba świadczenia.
Dzieci mogą być szczepione przeciw COVID-19 w przychodniach POZ, a szczepienie przeciw grypie dzieci również wykonuje się w podmiotach leczniczych. Apteczne szczepienia przeciw grypie i COVID-19 są natomiast przeznaczone dla osób dorosłych. Dlatego w przypadku dziecka chcącego otrzymać oba szczepienia podczas jednej wizyty naturalnym miejscem będzie placówka medyczna realizująca oba programy. W sezonie 2026/2027 kwalifikację dziecka do szczepienia przeciw grypie przeprowadza lekarz.
Procedury są różne, co może początkowo powodować zamieszanie. Na szczepienie przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027 nie jest potrzebne e-skierowanie. Pacjent zapisuje się bezpośrednio na wizytę w POZ lub uczestniczącej aptece. Szczepionka zapewniana przez Ministerstwo Zdrowia jest przekazywana do punktów w ramach programu i pacjent nie musi wcześniej kupować jej w aptece. Dotyczy to zarówno podstawowej dawki sezonowej, jak i przewidzianych schematów pediatrycznych.
W przypadku szczepienia przeciw grypie do uzyskania preparatu z refundacją 100 lub 50 proc. potrzebna jest natomiast recepta wystawiona przez osobę uprawnioną. Może ją wystawić między innymi lekarz, pielęgniarka, położna lub farmaceuta posiadający właściwe uprawnienia. W praktyce osoba dorosła umawiająca jednoczesne szczepienie w aptece powinna wcześniej upewnić się, czy w danym punkcie można załatwić wszystkie wymagane formalności i czy odpowiednia szczepionka przeciw grypie jest dostępna. Sam fakt, że szczepionka przeciw COVID-19 nie wymaga e-skierowania, nie znosi zasad dotyczących recepty na refundowany preparat przeciw grypie.
W przypadku grypy optymalny moment przypada przed okresem zwiększonej liczby zachorowań. NIZP PZH wskazuje, że w Polsce zwiększona aktywność grypy trwa zwykle od października do maja, a szczyt zachorowań najczęściej przypada na miesiące od stycznia do marca. Wrzesień, październik i listopad są więc dobrym okresem na wykonanie szczepienia. Nie oznacza to jednak, że osoba, która nie zdąży jesienią, powinna z niego zrezygnować. Szczepienia przeciw grypie mogą być prowadzone przez cały sezon jesienno-zimowy.
Jeśli dana osoba kwalifikuje się również do aktualnej dawki przeciw COVID-19, można wykorzystać tę samą wizytę. Szczególnie praktyczne jest to dla seniorów i pacjentów przewlekle chorych, którzy często korzystają z kilku różnych świadczeń zdrowotnych i nie muszą dzięki temu osobno organizować dwóch terminów. Nie istnieje jednak jedna obowiązkowa data odpowiednia dla każdego pacjenta. Osoby z ciężkim niedoborem odporności mogą mieć odmienny schemat szczepienia przeciw COVID-19, a w szczególnych sytuacjach lekarz może dobrać termin indywidualnie. Ministerstwo przewiduje dla tej grupy możliwość dodatkowych dawek przy zachowaniu określonych minimalnych odstępów.
Niewielkie objawy infekcji bez wysokiej gorączki nie zawsze są automatycznym przeciwwskazaniem do szczepienia. Ostateczna decyzja zapada jednak podczas kwalifikacji i zależy od aktualnego stanu pacjenta. Przy ostrej chorobie przebiegającej z wysoką gorączką szczepienie zwykle odkłada się do czasu poprawy. Nie chodzi o to, że szczepionka mogłaby wywołać grypę lub COVID-19, lecz o wykonanie szczepienia w odpowiednim stanie klinicznym oraz uniknięcie sytuacji, w której objawy rozwijającej się infekcji zostaną pomylone z reakcją poszczepienną.
Szczególnie ważne jest przekazanie podczas kwalifikacji informacji o wcześniejszych ciężkich reakcjach alergicznych po szczepieniach oraz poważnych niepożądanych odczynach po poprzednich dawkach. PZH wskazuje, że właśnie w przypadku takich wątpliwości można rozważyć rozdzielenie szczepień w czasie zamiast podawania ich jednocześnie. Nie oznacza to jednak, że typowy ból ramienia albo jednodniowe rozbicie po wcześniejszym szczepieniu automatycznie wykluczają wspólną wizytę. Decyzja powinna uwzględniać charakter wcześniejszej reakcji i aktualny stan zdrowia.
Nie ma podstaw, aby rutynowo rozdzielać oba szczepienia z obawy, że jedno z nich "osłabi" działanie drugiego. Właśnie dlatego Ministerstwo Zdrowia oraz instytucje zajmujące się szczepieniami dopuszczają i rekomendują jednoczesne podawanie preparatów. Układ odpornościowy odpowiada niezależnie na antygeny związane z wirusem grypy oraz SARS-CoV-2. Celem szczepionki przeciw grypie jest przygotowanie organizmu na wirusy przewidywane w danym sezonie, natomiast zaktualizowany preparat przeciw COVID-19 ma zwiększyć ochronę przed aktualnie krążącymi liniami SARS-CoV-2.
W praktyce znacznie większym problemem może być odwlekanie drugiego szczepienia tak długo, że pacjent ostatecznie go nie wykona. Jedna wizyta upraszcza cały proces. Jest to szczególnie ważne jesienią, gdy kilka infekcji układu oddechowego zaczyna krążyć równocześnie. Szczepienia nie gwarantują, że człowiek nie zakazi się grypą ani COVID-19, ale ich ważnym celem jest ograniczenie ryzyka ciężkiego przebiegu i powikłań. W przypadku osób starszych i przewlekle chorych możliwość uzyskania ochrony przed dwiema chorobami podczas jednej wizyty może być więc bardzo praktycznym rozwiązaniem.
Szczepienie nie daje stuprocentowej ochrony przed każdym zakażeniem. Możliwe jest zachorowanie na grypę po szczepieniu, podobnie jak zakażenie SARS-CoV-2 po otrzymaniu aktualnej dawki. W sezonie jesienno-zimowym oba wirusy mogą także krążyć równocześnie, dlatego teoretycznie możliwe jest współzakażenie. Nie oznacza to jednak, że szczepienia są nieskuteczne. Jednym z ich najważniejszych celów jest zmniejszanie prawdopodobieństwa ciężkiego przebiegu, powikłań oraz hospitalizacji, zwłaszcza u osób należących do grup zwiększonego ryzyka.
Nie należy również oczekiwać pełnej ochrony bezpośrednio po wyjściu z punktu szczepień. Układ odpornościowy potrzebuje czasu na wytworzenie odpowiedzi. Dlatego szczepienie najlepiej wykonywać zanim liczba infekcji zacznie gwałtownie rosnąć. W przypadku grypy polscy eksperci wskazują okres przed sezonem zwiększonej zachorowalności jako najbardziej dogodny, ale podkreślają również sens szczepienia w późniejszych miesiącach. Jednoczesne przyjęcie obu preparatów pozwala rozpocząć budowanie ochrony przeciw dwóm chorobom w tym samym czasie.
W przypadku standardowej szczepionki przeciw grypie oraz finansowanej publicznie szczepionki przeciw COVID-19 jest to możliwe. Osoby od 65. roku życia mają w sezonie 2026/2027 prawo do bezpłatnych standardowych szczepionek Influvac i Vaxigrip. Szczepienie przeciw COVID-19 w ramach programu Ministerstwa Zdrowia również jest finansowane publicznie, a seniorzy należą do podstawowej grupy, której jest ono szczególnie rekomendowane. Kwalifikacja oraz podanie preparatów w punktach realizujących świadczenia finansowane przez NFZ także mogą być wykonane bezpłatnie.
Trzeba natomiast uważać na różnicę pomiędzy standardową a wysokodawkową szczepionką przeciw grypie. Efluelda przeznaczona dla osób od 60. roku życia jest w sezonie 2026/2027 objęta refundacją 50 proc., a nie stuprocentową refundacją tylko dlatego, że pacjent ukończył 65 lat. Senior, który chce otrzymać obie szczepionki podczas jednej wizyty, powinien więc wcześniej ustalić, jaki preparat przeciw grypie będzie dla niego zastosowany i na jakich zasadach jest refundowany. Jednoczesność szczepienia nie zmienia poziomu refundacji konkretnego produktu.
Dla wielu osób tak. Z medycznego punktu widzenia nie ma obowiązku rozdzielania szczepień przeciw grypie i COVID-19, a Ministerstwo Zdrowia wprost określa ich jednoczesne podawanie jako postępowanie powszechnie zalecane i bezpieczne. Z punktu widzenia pacjenta oznacza to jedną kwalifikację organizowaną w tym samym terminie, dwa wkłucia i brak konieczności planowania kolejnej wizyty wyłącznie po drugi preparat. Szczególnie przydatne może być to dla osób starszych, przewlekle chorych, kobiet w ciąży oraz pracowników ochrony zdrowia.
Nie oznacza to jednak obowiązku przyjmowania obu preparatów jednocześnie. Osoba, która woli rozdzielić szczepienia, może to zrobić i nie musi zachowywać pomiędzy nimi określonego minimalnego odstępu. Najważniejsze jest, aby nie rezygnować z potrzebnego szczepienia wyłącznie z powodu przekonania, że po jednym zastrzyku trzeba odczekać kilka tygodni przed kolejnym. W sezonie 2026/2027 takie ograniczenie nie obowiązuje. Jeżeli pacjent kwalifikuje się do obu szczepień, jedna wizyta w POZ lub - w przypadku osoby dorosłej - odpowiednio przygotowanej aptece może wystarczyć, aby zaktualizować ochronę przed dwiema najważniejszymi sezonowymi infekcjami wirusowymi.
